بنام خداوند قهار و بلند مرتبه

از زلزله‌ی ژاپن چه آموختیم؟

صبح روز دوازدهم اسفندماه ۸۹ ( ۲۰۱۱ March 11) زلزله‌ای در اعماق سواحل شمال شرقی ژاپن روی داد که هرگز از حافظه مردم دنیا پاک نخواهد شد. این زلزله حدود ۵ دقیقه ژاپن را با شدتی حدود ۹/۸ ریشتر تکان داد و علاوه بر تخریب خانه‌ها و زیرساخت‌های سرزمین آفتاب تابان، سرآغاز امواجی خروشان شد که باقیمانده‌ی اقتصاد چشم بادامی‌ها را به شدت در هم پیچید.

این زلزله فورا «زیان‌بارترین زلزله جهان» لقب گرفت و امواج ۱۰ متری سونامی عظیم ناشی از آن، آماده‌ترین کشور جهان در مقابل زلزله را به شدت غافلگیر کرد. از طرفی بارش برف در برخی نقاط زلزله‌زده و سرمای هوا به همراه قطع برق و خرابی فرودگاه‌ها، راه‌آهن‌ها و تخریب محورهای مواصلاتی، بحرانی بی‌سابقه را گریبانگیر دومین اقتصاد بزرگ دنیا ساخت.

نکات و تجارب بدست آمده از وقوع این زلزله در دو بخش دولت و ملت قابل بررسی است. علیرغم بسیاری از مشکلات و کاستی‌ها و نارضایتی از رسیدگی دولت به آوارگان، بارزترین عکس‌العمل شهروندان ژاپنی، خویشتن‌داری آنان در مقابل ویرانی‌ها و مصائب وارد شده در اثر زلزله می‌باشد به طوری که کمترین میزان خودباختگی و بی‌قراری در آنان مشاهده می‌شد. همچنین در حالی که معمولا پس از وقوع چنین حوادثی در دیگر کشورها، شاهد ناامنی، دزدی و چپاول اموال و سرمایه‌های مردم و جوامع بوده‌ایم، عزت نفس مردم ژاپن در عدم غارتگری و سرقت از فروشگاه‌ها، بانک‌ها و منازل و نیز مشارکت مسؤولانه در حفظ نظم و امنیت مناطق آسیب دیده از دیگر نقاط برجسته و قابل توجه در رفتار ملت ژاپن بود. علاوه بر این، پرهیز ژاپنی‌ها از آشوب و هرج و مرج نقش بسزایی در آسودگی خاطر دولتمردان، تسریع خدمت‌رسانی دولت و تمرکز قوا در کمک به آسیب‌دیدگان این سیل بی‌سابقه و آواربرداری زلزله داشت.

و اما وقوع این بلای خانمان‌سوز در ژاپن نقاط ضعف و قوت دولت این کشور را بیش از گذشته آشکار ساخت. حجم بالای تلفات انسانی و ویرانی در روستاها و شهرهای کوچک نشان داد برنامه‌های مقاوم سازی دولت تنها معطوف به استحکام ساختمان‌ها و برج‌ها در شهرهای بزرگ و مراکز اصلی اقتصادی بوده و ساختمان‌ها و منازل در روستاها و شهرهای کوچک و برخی تأسیسات حیاتی با آسیب‌پذیری جدی مواجه هستند به طوری که برخی شهرها و تعداد زیادی روستا به طور کامل نابود شدند و بخش عمده‌ی کشته‌شدگان به این نقاط اختصاص داشت که این نکته برای کلیه دولت‌ها بسیار عبرت آموز و مهم است.

البته مدیریت خوب دولت ژاپن در امداد و نجات آسیب دیدگان و اقدامات روانی و تبلیغاتی در جهت امید دادن به مردم نسبت به آینده در زمره نقاط قوت ژاپن ثبت شده و اقدام مؤثر و حساب شده‌ی دولت نسبت به کنترل اطلاعات و اخبار و دقت و مراقبت شدید در نحوه‌ی انعکاس وقایع نقشی کلیدی در حفظ ثبات سیاسی و اجتماعی این کشور و کاهش اثرات و تبعات آتی اقتصادی آن در سطح کلان اقتصاد ژاپن داشت. همچنین اهتمام دولت به بازسازی سریع ویرانی‌ها و احیای اقتصاد کشور پس از این حادثه هولناک و جبران خسارات مردم و شرکت‌ها بخش قابل توجه دیگری از مدیریت این بحران می‌باشد.

از سوی دیگر، این زلزله و سونامی بی‌سابقه، امنیت و ایمنی نیروگاه‌های هسته‌ای جهان را در معرض سوال و نگرانی جدی قرار داده و توانایی متخصصان هسته‌ای در مواجهه با این قبیل حوادث را به چالش کشید و تجربه‌ای دردناک و مخرب را برای مقابله با بحران‌های نیروگاه‌های هسته‌ای و عوارض آن رقم زد. همچنین ازخودگذشتگی و جانبازی کارگران و متخصصان ژاپنی در نیروگاه هسته‌ای فوکوشیما به منظور مهار بحران ایجاد شده در راکتورهای این نیروگاه و جلوگیری از گسترش تشعشعات هسته‌ای و نشت مواد رادیواکتیو، درسی آموزنده برای جهانیان بود.

امیدواریم مسؤولان کشور زلزله‌خیزمان از این بلای آسمانی در ژاپن درس‌های لازم را فرا گرفته باشند و ضمن فرهنگ‌سازی در مردم جهت حفظ روحیه و برخورد عاقلانه و مسؤولانه در شرایط بحران، نسبت به مقاوم‌سازی ساختمان‌های مسکونی و سازه‌های سیاسی و اقتصادی و تقویت و بهبود ساختارهای امداد و نجات و مقابله با حوادث غیرمترقبه اقدام فوری نمایند.

 

والسلام علی من اتبع الهدی

محمد مهدی پوینده

.

برچسب‌ها: , , , ,

Leave a Reply

برچسب‌هایی که می‌توانید استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>